روایت صد ساله گرگان
نقشه قدیم استراباد
استراباد (گرگان کنونی).
نقشه کلی و ساده شهر در دوره احمد شاه قاجار (حدود ۱۱۰ سال پیش).
۱_ محل و محدوده نعلبندان.
۲_ محل پارکشهر کنونی.
۳_ قصر فرمانداری یا همان «دارالحکومه» یا کاخ اقامحمدخانی و ساختمان سپاه فعلی است که اصل ان متعلق به دوره صفوی (۴۵۰ سال قبل) می باشد.
۴_ جایگاه فلکه شهرداری کنونی.
۵_ قلعه کهنه جایگاه فعلی خیابان اول گرگانجدید کنونی. قلعه ای بجا مانده از دوره محمدحسن خان قاجار.
۶_ دروازه بسطام و محل فلکه کاخ کنونی .
۷_ دروازه مازندران و جایگاه کنونی فلکه مازندران فعلی.
۸_ محوطه تقریبی شمال سبزه مشهد و دبغان تا ایستگاه راه اهن فعلی.
۹_ دروازه دنگ کوبان جایگاه کنونی ترمینال.
۱۰_ دروازه فوجرد که بندرت دروازه سبزه مشهد هم نامیده می شد ، جایگاه غسالخانه کنونی و بقعه ای که امامزاده عبدالله نامیده می شود.
۱۱_ 8 محل تپه قلعه خندان کنونی. «تول چشمه» قدیم که بخاطر وجود ابشار کوچکی در اینجا به ان «اُوُشَرشَر» هم می گفتند.
اولین شهردار استراباد
دو نگاره از جوانی و میانسالی دکتر عباس سپهر (استرابادی_ گرگانی) اولین شهردار استراباد در عصر رضا شاه. وی در سال 1300 خورشیدی "مدرسه سپهر" استراباد را تاسیس نمود. سپس چند سال بعد "طبیب اداره فرهنگ استراباد" شد. چندی نگذشت که او را به ریاست بهداری شهر استراباد منسوب نمودند. وی که در نشریات ان عصر هم مقاله می نوشت ' در سال 1321 (یکسال پس از مرگ رضا شاه) در نشریه "کوشش" سلسله مقالاتی علیه ظلم و ستم "اداره املاک خصوصی" رضاشاه ' کارپردازها و روسای بخشهای ان در ایالت استراباد نوشت. البته این اداره پس از فرار رضاشاه به ژوهانسبورگ در افریقای جنوبی ' تبدیل به "اداره املاک واگذاری " گردید.
شناسنامه شهردار رهبر
گرگان
سجل (برگه هویت) صادره در 1305 برای علی اکبر رهبر ، ساکن گذر دربنو در محله میدان استراباد ، متولد 1295 ، نام پدر اقا محمد حاج مشهدی ، سواد دارد ، مذهب اسلام .
(تاکید می شود علی اکبر رهبر سالها بعد ، در دهه 40 خورشیدی برای مدتی شهردار گرگان شد و منشا خدماتی نیز گردید. یکی از کارهای وی تلاش زیاد برای اب لوله کشی قسمتی از شهر گرگان بود).
مدرسه سادات مفیدی
گرگان کنونی
محله میدان . مدرسه سادات مفیدی (از مدارس قدیمه استرآباد_ حدود ۵۰ متر شمال چهار راه میدان فعلی)
این مدرسه متعلق به عصر صفوی بوده و بعدها در زمان رضاشاه و احداث خیابانهای جدید ، خیابان مجاهدین کنونی (فرح سابق) از وسط حیاط بزرگ آن عبور نمود . بقایای یک مدرسه کوچک مخصوص طلبه ها که هنوز مدرسه سادات نامیده می شود ، بیادگار مانده از همین مدرسه سادات مفیدی می باشد
این نگاره متعلق به دوران پهلوی اول . حدود ۹۰ سال پیش.
زنده یادان :
نفر نشسته سمت چپ (بچه بغل) علی اکبر طاهری که سالها بعد در دهه ۴۰ شهردار گرگان شد.
نشسته سمت راست : جعفر قدس میرحیدری.
ردیف دوم از چپ : توسلی ، محمود موسوی ، باقرمفیدی (سید آقا بزرگ) ، سید رضا موسوی ، حسین طاهری ، محمد حسین مفیدی ، شهاب الدین مفیدی (آق سید شهاب) ، عیسی شیرنگی.
ردیف سوم و آخر از چپ : سید علی مفیدی ، هدایت مفیدی (سید بزرگ) ، علی محمد کبیری ، سید جعفر عقیلی ، رضا برهانی ، کاظم مفیدیان ، قربانعلی حسینی استرآبادی ، کاظم طاهری.
ساختمان شهرداری استراباد
گرگان
۱۳۱۷ خورشیدی.
نگاره چشم انداز «شهرداری استراباد» از سوی شمال.
میدان شهرداری
گرگان:
میدان ( فلکه) شهرداری گرگان 1319 خورشیدی
لازم به ذکر است که تاریخ درج شده بر روی نگاره اشتباه میباشد . البته بر روی نگاره دیگر سال 1311 هم درج گردیده است. در یک سند معتبر تاریخی چنین امده است:" 28/8/1315 تسطیح میدان مقابل شهرداری گرگان با منظره جالبی تمام شده اماخود ساختمان شهرداری توسط "شرکت کل ساختمان" در حال اجرا است
شهردار داوودی
داوودی شهردار گرگان (استراباد) در سال 1320- 1321 خورشیدی. در عهد وی سنگفرش خیابان پهلوی سابق (بین شهرداری تاچهار راه میدان) ترمیم و تکمیل گردید.
.
شهردار محمد مجد
محمد مجد . شهردار گرگان در سال 1330 خورشیدی که تلاش زیادی کرد تا النگدره را به عنوان محیطی مفرح و گردشگری برای مردم گرگان در اورد. اما به دلایلی چند از جمله عدم تائید سازمان منابع طبیعی وقت و عمر کوتاه مسئولیتش' بر این امر فایق نیامد.
نقشه هوایی گرگان
گرگان_ ۱۳۳۵ خورشیدی.
نقشه هوایی شهر که توسط تشکیلات ارتش عکسبرداری شده بود.
۱_ میدان (فلکه) شهرداری.
۲_ فلکه کاخ.
۳_ قلعه حسن به طرف ناهار خوران.
۴_ کوی ویلا و سالن تختی سالهای بعد.
۵_ سرپیر ، سرچشمه و بازار نعلبندان.
۶_ قلعه کهنه (خیابان اول گرگانجدید کنونی).
۷_ استادیوم ورزشی ، خیابان ششم بهمن (استوار قوشچی).
۸_ گروهبان محله.
۹_ میدان کریمی که مدتی «فلکه تاج» خوانده می شد.
۱۰_ محدوده گرگانپارس.
مورد جالب در این نقشه زمین های خالی اطراف محلهای نامبرده است که در ان سالها هیچ اثری از بناها و ساخت و ساز نبود. مثل اطراف مناطقی همچون گرگانپارس ، قلعه کهنه ، کوی ویلا و...۰
شهردار حسین پاکدامن
استراباد-گرگان:
نگاره حسین پاکدامن شهردار گرگان که دوره مسئولیتش چند ماه در اخر سال 1336 و اوایل 1337 خورشیدی به درازا نینجامید. در همین ایام اقای "اکبر" هم به فرمانداری گرگان انتخاب و در تاریخ1336/9/4 وارد گرگان شد. این دو اقداماتی چند برای حفر چاه و لوله کشی اب شهر گرگان داشتند. در دیدار ویژه و رو در روی شهردار و فرماندار با مردم' اهالی از انها تقلیل نرخ خوار و بار ' هیزم و زغال را خواستار شدند.
بلافاصله در این مورد اقداماتی انجام گرفت و با رفتن پاکدامن و انتخاب حاجی خانیان به سمت شهردار گرگان' این اقدامات شدت بیشتری یافت.
اسفند 1337 انجمن شهر گرگان حاجی خانیان را به جای پاکدامن برگزید. بعلاوه مجید اقایانی نیز همزمان به فرمانداری گنبد برگزیده شد. اما همین حاجی خانیان در سال 1343 فرماندار گنبد گردید.
در دوران شهرداری حاجی خانیان در گرگان چند اتفاق مهم افتاد. از جمله بر سر "اب سرخواجه" کشمکش زیادی بین اهالی مردم محله میدان و گذر دوشنبه ای بوجود امد. همچنین کتابخانه و قرائتخانه شهرداری گرگان نیز در تاریخ 1339/9/29 افتتاح گردید.
.
دبستان دخترانه ناهید
گرگان
آذر ماه سال ۱۳۳۸ خورشیدی.
گزارش روزنامه های وقت است که نوشته بودند :
چند روز قبل اولین کلنگ ساختمان دبستان دخترانه «ناهید» گرگان طی مراسمی بر زمین زده شد.
زمین این دبستان از طرف شهرداری با کمک مهندس خالقیان فرماندار گرگان که در عکس در حال زدن کلنگ است ، در اختیار اداره فرهنگ (آموزش و پرورش) قرار گرفته است.
عکس رجال وقت
گرگان .
تیر ماه ۱۳۴۱ خورشیدی.
شهردار گرگان و گروهی از مسئولان و رجال منطقه در سالن کنفرانس.
شناخته شده ها اقایان :
علی اکبر طاهری (شهردار گرگان) ، نصرالله میرفندرسکی ، محمد اخوند گرگانی (نماینده مردم و تراکمه دشت گرگان یا ترکمان صحرای ایران در مجلس شورای ملی) ، مقدم ولاغوزی ، صمیمی ، دماوندی (رییس انجمن شهر) ، یزدی ، رضایانی و مظلومی.
استعفا علی اکبر طاهری
گرگان.
ابان ماه ۱۳۴۱ خورشیدی.
متن استعفا و گزارش عملکرد اقای علی اکبر طاهری شهردار وقت گرگان است که به صورت اطلاعیه و بدینگونه چاپ شده بود :
یکسال است که با انتخاب انجمن شهر مشغول خدمتگزاری در شهرداری هستم و در حد امکان وظایف خود را انجام دادم ولی به علت مشغله زیاد مجبور به اسعفا و استراحت هستم.
شرح خدمات اینجانب در این مدت چنین بود :
۱- نهر کنی ۵۲۰ متر دو طرف خیابان دروازه مازندران.
۲- وال بتونی در کوی سرپیر و خیابان پهلویدژ و سرچشمه ، سرخواجه ، باغشاه ، نعلبندان.
۳- پل لوله سیمانی و سنگفرش نه تن ، خیابان دوم لشکر، دربنو، شیرکش، سبزه مشهد دوشنبه ای، الوچه باغ و...
۴- جدول کشی خیابانخای سرپیر، گروهبان محله، سرخواجه، میدان عباسعلی و...
۵- نصب چراغ راهنمایی و رانندگی در چهار راه میدان
۶- و...۰
عکس رجال وقت
گرگان .
۱۳۴۴ خورشیدی.
نگاره تعدادی از رجال و مسئولان شهر گرگان.
اقایان :
۱_ مهدی سیدصفوی.
۲_ مصطفوی استرابادی شهردار گرگان.
عکس رجال وقت
گرگان.
ناهار خوران.
دهه ۴۰ خورشیدی.
نگاره تعدادی از رجال و مسئولان گرگان و منطقه.
نفر سوم (وسط) : مصطفوی استرابادی مدتی شهردار گرگان.
نفر دوم از چپ (عینکی) تیمسار مزین نماینده شاه سابق در گرگان تا محدوده بجنورد. نامبرده قدرت زیادی در این مناطق داشت و «خُرده درباری» را برای خود ایجاد کرده بود. ترس همه از او سبب شده بود حتی ساواک (سازمان اطلاعات و امنیت کشور) زمان شاه که خود بسیار مخوف و قدرتمند بود، از افراط کاری های نامبرده گزارش تهیه کرده و به تهران ارسال کند.
عکس رجال وقت
گرگان.
دهه ۴۰ خورشیدی.
نگاره ۳ تن از رجال و مسئولان شهر.
از راست اقایان : قاضی اعظمی ، نظامی فرماندار گرگان و احمد مصطفوی شهردار گرگان.
شهرداران
نگاره های شهرداران گرگان از سال 1339 تا 1346 خورشیدی.
میرعمادالدین صابری ، علی اکبر طاهری ، فخرالدین میرفخرایی ،احمد قدیری ، احمد مصطفوی ، صادق جلال خاوری.
افتتاح بیمارستان دزیانی
گرگان.
دهه ۵۰ خورشیدی.
افتتاح بیمارستان «دزیانی» (خیابان شاهرود ، روبروی قزاق محله).
در این نگاره مصطفوی استرابادی شهردار گرگان هم حضور دارد (ردیف جلو ، از چپ ، نفر اول با کت و شلوار مشکی).
شهردار قنبر سیفی
نگاره قنبر سیفی شهردار گرگان در سال 1350 خورشیدی. در تاریخ1350/2/11 و در سی و چهارمین جلسه انجمن شهر گرگان ' با حضور خطیب شهردار وقت گرگان ' شهردار جدید دکتر موسی میرهادی به سمت شهرداری انتخاب گردید. اما 2 ماه بعد و در اواسط تیر ماه انجمن شهر گرگان اینبار میرهادی را استیضاح و عزل نمود و قنبر سیفی را که در این ایام معاون اموزش و پرورش گرگان بود 'به سمت شهرداری گرگان برگزید. اما دکتر میرهادی نمی پذیرفت و کشمکش تا مدتی ادامه یافت و در شهرداری گرگان دو شهردار پشت میز می نشستند.
سیفی در اولین سخنرانی خود در جمع پیشاهنگان منطقه دور میدان شهرداری گرگان به تاریخ 1350/5/7 ' اعلام کرد از وجود پیشاهنگان به عنوان بازرس برای مبارزه با گرانی استفاده خواهد نمود.
قابل ذکر است که در این سال گرانی بویژه ارزاق و مخصوصا گرانی برنج ' گوشت و میوه به اوج خود رسیده بود.
سیفی هم چند ماه بعداستعفا داد و در اذر ماه منیعی شهردار گرگان شد. بنابراین در یک سال و در میان نابسامانی اقتصادی ' تا این تاریخ 4 نفر به سمت شهردار گرگان برگزیده شده بودند.
مسئله مهم دیگر در دوران شهرداری کوتاه مدت سیفی ' هزینه کردن مبلغ 1500000 تومان توسط "سازمان جلب سیاحان" در پارک ناهار خوران برای ایجاد تاسیسات توریستی بود که در ان ایام مبلغ قابل توجهی محسوب می گردید.
زورخانه مشعل
گرگان_محله میدان.
باشگاه (زورخانه) «مشعل».
۱۳۵۱ خورشیدی.
نگاره یادگاری باستانی کاران.
افراد شناخته شده : سید جواد حسینی ، حجت اکبرنژاد ، شهردار گرگان.
شهردار هوشنگ محتشم
نگاره امیر هوشنگ محتشم که در بهمن ماه سال 1353 خورشیدی توسط انجمن شهر گرگان و تائید وزارت کشور ' به عنوان شهردار گرگان انتخاب گردید. نامبرده در زمان اوج گیری گرانی ها این مسئولیت را پذیرفت و هر چه تلاش کرد در مبارزه با گرانی دستاوردی را نداشت. غافل از انکه گرانی و فاصله طبقاتی جوهره ذاتی نظام بازار و ازاد ( سرمایه داری) است. وی بانی تاسیس "خط مینی بوسرانی درون شهر گرگان" بود.
افتتاح هتل و مجموعه گردشگری ناهارخوران
گرگان
دهه پنجاه خورشیدی. افتتاح هتل و مجموعه گردشگری ناهار خوران به طور رسمی و با حضور رجال شهر گرگان از جمله احمد مصطفوی استرابادی شهردارِ شهرِ گرگان.
باشگاه ورزشی سیدین
گرگان - گذر شیرکُش.
اواخر دهه ۴۰ خورشیدی.
باشگاه ورزشی «سیدین».
نگاره ای دیگر از حضور و بازدید شهردار و چند تن از مسئولان شهر گرگان از این باشگاه.
دالان بهشت
گرگان_ ناهارخوران.
نگاره یک روز برفی «دالان بهشت» در حاشیه غربی پل ورودی.
بهمن ۱۳۵۴ خورشیدی.
در اسناد مربوط به ۴مهر ۱۳۱۶ امده است «بخاطر پایان اردوی ۱۰ روزه مربیان پیشاهنگی، جشن مفصلی در روز جمعه ۲۷ شهریور در اردوی ناهارخوران از طرف اداره معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه (اموزش و پرورش ان دوران) و انجمن تربیت بدنی گرگان برگزار شد و طی ان حکمران استراباد (گرگان کنونی)به ۳۹ نفر از رهبران پیشاهنگی که از عهده امتحانات بر امده بودند، گواهینامه دادند».
در گزارش ۲۰ آذر ۱۳۵۰ هم امده است «در پنجاه و ششمین جلسه انجمن شهر گرگان با حضور منیعی شهردار و قاضی اعظمی رییس جلسه چند تصمیم گرفته شد. یکی احداث تاسیسات توریستی در پارک ناهارخوران. پس مقرر شد سازمان جلب سیاحان ۱۵۰۰۰۰۰ تومان در پارک ناهارخوران تاسیسات توریستی ایجاد کند».
شهرداران گرگان
نگاره های شهرداران گرگان از سال 1350 تا 1357 خورشیدی.
دکتر موسی میرهادی ، قنبر سیفی ، دکتر بهمن شفیع زاده ، امیر هوشنگ محتشم ، محمد حسن صادقیان ، حسن سمنانی.
اخرین شهردار قبل از انقلاب 57
نگاره محمد حسن صادقیان اخرین شهردار شهر گرگان قبل از انقلاب. در دوران وی چند اقدام عمرانی قابل توجه در گرگان انجام گرفت.
سخرانی شهردار وقت آقای حبیب اله قلیشلی
گرگان.
اوایل سال ۱۳۵۸.
مرحوم حبیب الله قلیشلی اولین شهردار گرگان در حال سخنرانی .
وی پس از چند پست و مقام در شهرهای دیگر از جمله در قائمشهر ، اخرین بار مدیرکل اداره کل ارشاد استان گلستان شده بود.
نگاره مجموعه تفریحی ناهار خوران
گرگان. زمستان سال 1375 خورشیدی.
نگاره مجموعه تفریحی ناهار خوران.
هتل شهرداری ' استخر و طرح پرنده در داخل محوطه فضای سبز ان در حاشیه شرقی میدان مرکزی ناهار خوران. امروزه از هیچ کدام از اینها اثری نیست.
سمت چپ جاده ناهارخوران به سوی زیارت است.